Korsi e hapur
Njė shpalosje universale vlerash
Nga Agron Shele W.P.S
Mendimi
universal nė letėrsi dhe unifikimi i vlerave reale kanė mundėsuar sot koncepte dhe ide nga mė madhoret; kanė krijuar tendenca
pėrafėrimi nė shumė kultura, kanė paracaktuar modalitete bashkėohore dhe kanė krijuar mundėsi tė jashtėzakonshme bashkėpunimi
dhe komunikimi. Nėn kėtė nismė dhe me motivim tė qartė u realizua projekti “KORSI E HAPUR” Antologji Poetike autorėve tė Lidhjes sė Krijuesve “PEGASI” dhe autorė nga vendi dhe bota
(rreth 170 vendas dhe 84 autorė (poetė) tė huaj nga 22 vende tė botės), tė cilėt me prurjet e tyre letrare nė 11 gjuhė tė
huaja arritėn tė flisnin pėr herė tė parė nė gjuhėn shqipe dhe tė plotėsonin njė mozaik letrar nga mė tė larmishmit.
Botimi i kėsaj antologjie nuk ėshtė i rastėsishėm, por
erdhi si rrjedhojė e pėrvojės 10 vjeēare,
e shtrirjes sė Lidhjes sė Krijuesve “PEGASI” brenda dhe jashtė vendit, e komunikimit me simotrat e tjera letrare,
tė cilat shtrihen nė tė gjitha kontinentet, e shpalosjes universale tė vlerave, i cili ėshtė bėrė evident dhe mjaft sinjifikativ.
Ėshtė e ēuditshme, por edhe mjaft premtues lloji i ri i komunikimit midis autorėve tė ndryshėm nėpėrmjet rrjetit
tė Internetit, tė cilėt punojnė nė mėnyrė tė pavarur pėrbrenda rrymave tė ndryshme letrare, shkėmbejnė eksperiencė dhe hulumtojnė
prurjet dhe gjetjet e reja, debatojnė pėr anėn kompozicionale dhe atė fabulore, konturojnė idetė dhe perfeksionojnė stilet.
Le tė bėjmė njė analitikė tė shkurtėr tė Antologjisė poetike dhe tė konkludojmė pėr dinamizmin e krijuar duke
u endur nga njė autor tek tjetri, nga njė kulturė tek tjetra, nga njė ndjesi
nė njė tjetėr.
Pse e shtroj kėtė parantezė, tė nderuar kolegė?
Pėr shumė arsye, tė cilat shtyjnė drejt konturimit tė njė letėrsie ndryshe.
Letėrsia qė ėshtė domosdoshmėrisht e aplikueshme nė vende qė ka pasur probleme ēensurimi Shqipėri – Kosovė.
Letėrsi qė duhet tė pėrafrojė kultura dhe kombe (pėrfshi 22 vende tė ndryshme tė botės qė pėrfaqėsohen denjėsisht).
Letėrsi komunikuese dhe mundėsuese pėr shkėmbime tė ndėrsjellta
vlerash.
Le tė ndalemi nė njė moment tjetėr, i cili shėrben pėr tė konfiguruar elementėt kyē tė njė projekti tė tillė,
projekt qė konsiston nė paraqitje tė pėrbashkėta dhe nė eventualitete tė ndryshme. Ē’duhet tė kuptojmė me elementė qė
ndikojnė dukshėm nė perfomancėn e njė vepre kaq tė gjerė dhe nė paraqitjen e saj grafike?
Ėshtė mė se e kuptueshem qė elementėt bazė, treguesit e nivelit artistik tė jenė sa mė cilėsorė duhet:
- Niveli i pėrkthimit tė jetė pėrbrenda standarteve. Rast konkret: shqipėrim +ruajtje kompozicioni+ ruajtje
mesazhi, perfomancė qė u mbėshtet fort nga Kongresi Internacional, Salaminė, Greqi 2008 nė lidhje me vėshtirėsitė nė fushėn
e pėrkthimeve.
- Harmonizimi i prurjeve dhe
i gjetjeve letrare tė autorėve vendas me ata tė
huaj
- Rikonceprimi i artit me autoritėetin krijues.
Jo pa qėllim pėrbrenda veprės letrare ndeshesh me emra tė tillė si: Teresinka Pereira, kryetare e Lidhjes sė
Shkrimtarėve dhe Artistėve Ndėrkombėtarė I.W.A (Amerikė) Domenico Defelice, Flavia Lepre (Itali), Adolf Shvjednikov (Rusi),
Cristina Santos Akeza (Brazil), Dr. Ashok (Indi) Hju Ēi Ēeng (Kinė), Benard Xhekson (Angli), Armando Roje Leon (Marok), Goro
Ihara (Japoni), Ēan Sirisuit (Tajlandė) pėr tė ardhur te poetėt grekė Dhimitris Kraniotis, Kryetar i Lidhjes sė Poetėve Bashkohorė
W.P.S, Panajota Zaloni Presidente e Lidhjes “XASTERON”, njė nga mikeshat poetike tė Lidhjes sonė, e cila na ka
ndihmuar me shumė dashuri dhe me publikime, Dino Cubatis, President i lidhjes “Kafe e Ideve” Salaminė, Zaharulla
Gaitanaqi,Jotia Fotiadhi, Nadia Ēela Pop, Dorin Popa (Rumani),Tozan Alkan,Gunsel Djemal, Attila Elustun,Ahme Omeraga,Nese
Yasin,Seref Oztürk ,Sebahattin Abi ,Cengiz Orhan (autore
turq dhe qipriote turq) autorėt kosovarė Kadrush Radogoshi, President i Lidhjes sė Shkrimatrėve tė Kosovės, Jakup Ceraja, Miradije Murriqi,poete dhe piktore, e
tjerė.
Lidhja e Krijuesve “PEGASI” pėrfaqėsohet me gjithė autorėt nė tė gjithė shtrirjen e saj brenda dhe
jashtė vendit. Dhe ky gėrshetim ndodh pėr herė tė parė.
Kjo “konglomeratė” e bukur autorėsh, tė cilėt nuk njohin as shtet dhe as komb, por pėrfaqėsojnė
universalitetin e vlerave njerėzore pėrbėn rast tė papėrsėritshėm pėr kulturėn tonė letrare dhe kėtė gjė e tregoi apo e vėrtetoi
mė sė miri shkėmbimi i informacionit universal
nėpėrmjet postės elektronike nga ku shumė kolegė tė nderuar tė huaj, tė cilėt nė kėtė antologji poetike flasin shqip,
kanė dėrguar qindra mesazhe urimi dhe falenderojnė pėr tė tjera nisiativa tė tilla, tė cilat dhe pėrvoja e tyre e gjerė nuk
ishte pėrcjellė mė parė.
Duke cituar njė ekstrat tė shkurtėr nga kjo antologji ku theksoj se:
Poezia ėshtė magji,
Poezia ėshtė flirt i shpirtit
Poezia ėshtė muzė mbi muzat.
Besoj se kam shprehur perceptimin e vertetė tė poetit global.
Sė fundi mendoj se “Korsi e Hapur” ėshtė pikėnisje e atributeve dhe prurjeve tė qindra poetėve,
tė cilėt pėrbrenda mendimit dhe “stoicizmit tė tyre individual”, kanė nisur dukshėm dhe bindshėm shkėmbimi
universal i mendimit letrar shqiptar.